Zerwanie z tradycją

firefox Odejście od tradycji. Decyzja Yeatsa, by zerwać z tematyką starych baśni i legend, a tym samym odrzucić odziedziczony po poprzednich pokoleniach bagaż wyszukanej formy, okazała się przejawem zmian, które zacho­dziły w poezji współczesnej. Twórczość poetycka XIX wieku została bowiem w znacznym stopniu ukształtowana przez poetów romantycznych, takich jak Thomas Percy, Mary Shelley, czy John Keats. Ich utwory cechuje język wzniosły, emocjonalny. Pomimo iż młodsi poeci poddawali ten rodzaj pisarstwa ostrej krytyce, zyskał on sobie sporą po­pularność. Wybitni pisarze bowiem potrafili nadać sformalizowanej poezji rys indywidualny. Alfred Tennyson, nawiązując do chłodnej, obiektywnej poezji francuskiego „parnasizmu" (Parnas - mitycz­na siedziba Muz i Apollina), w roli ornamentów wplatał pedantycznie uporządkowane wersy pomię­dzy strofy mniej zdyscyplinowane stylistycznie, ale za to o dużym ładunku treści i emocji. W ten sposób powstały rozbudowane poematy, które rzad­ko satysfakcjonują współczesnego czytelnika. Prze­brnięcie przez labirynty figur stylistycznych okazu­je się często zadaniem zbyt trudnym i nużącym. Choć przez wielu uważane za trudne do zrealizowania, elitarne i przeintelektualizowane, przez znawców uznane zostały za wybitne dzieła sztuki, po mistrzowsku łączące wnikliwą obserwację z kunsztem środków wyrazu.

Rozwój poezji

firefox Kroki do przodu. Jeszcze w połowie XIX wieku „dekoracyjna" poezja znajdywała swych amato­rów, z czasem jednak pojawiły się nowe zadania. Straciły rację bytu przydługie poematy, pełne figur stylistycznych - każdy wers, każde niemal słowo, czy metafora niosły olbrzymi ładunek znaczeniowy. W rezultacie powstały wiersze wyraziste w treści, w sposobie obrazowania i symbolice. Pozbywszy się balastu wyszukanej stylistyki, współcześni twórcy zwrócili się ku prostym środ­kom wyrazu, nierzadko zaczerpniętym z mowy potocznej. Umożliwiło to poetom wypowiedzenie się w o wiele prostszy i dobitny sposób. Szybko okazało się jednak, że twórcy nie widzieli potrze­by, by komunikować swoje idee wprost, co wy­nikało z ich przekonania o niedoskonałości komu­nikacji i ograniczeniach języka. Wychodzili z założenia, iż jeśli czytelnik nie był w stanie zro­zumieć przesłania utworu, winy należy dopatry­wać się w jego ignorancji, nie zaś w błędach warsz­tatu pisarskiego poety. Utwory swoje pisali dla czytelnika idealnego, tak jak oni nieskrępowane­go ograniczeniami. Niektórzy z nich chętnie bawi­li się z czytelnikiem, rozmyślnie manipulując sko­jarzeniami, nawiązaniami i tropami stylistycznymi z niewiarygodną wręcz wirtuozerią. W rezultacie poezja współczesna zasłużyła sobie na opinię naj­bardziej hermetycznej ze wszystkich dziedzin sztu­ki dwudziestego wieku.